Blogs
Sociale innovatie, leren & inspireren
Sociale Innovatie gaat mede over Co-creatie: samenwerken met externe partijen als consumenten, bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Dat klinkt zwaar en ingewikkeld, het is echter zó leuk als je de juiste partijen aan tafel krijgt!
De tafel van Cora
Gedurende langere tijd werkte ik als studentenbegeleider intensief samen met diverse Hogescholen. Op enig moment werd die samenwerking betiteld als “de tafel van Cora”.
Bij mij op de afdeling stond een teamtafel waaraan, in wisselende samenstelling, door 6 studenten werd gewerkt. Die studenten hadden veelal een verschillende achtergrond. Vrijwel altijd waren studenten Bouwkunde en Logistics Management vertegenwoordigd, soms was daar een student (Technische) Bedrijfskunde of Climate & Management bij. De overeenkomst was hun ambitieniveau, dit lag torenhoog.
De selectieprocedure voor een afstudeerstage was streng doch rechtvaardig. Een twinkeling in de ogen zegt mij meer dan een mooi verhaal als antwoord op mijn vraag: ”Waarom?” Nadat een onderzoeksvraag op hoofdlijnen werd geformuleerd deed “de tafel van Cora” de rest. Zet 6 ambitieuze studenten met een circulaire onderzoeksvraag met elkaar aan tafel en de dynamiek spat er vanaf!
Gedurende hun onderzoek werd het de studenten duidelijk dat ze aan de wieg stonden van een nieuwe economie. Alles wat zij aanraakten was onderzoek waardig! Hoe fijn is het dan dat er een interdisciplinaire benadering mogelijk is met hulp van je medestudenten!
Beton, het onderzoeken waard
Trends en ontwikkelingen in en buiten de bouw signaleren en volgen hoort bij mijn rol als Innovatiemanager. Zo hoorde ik tijdens een netwerkbijeenkomst over de aanstaande verbouwing van de kelder van Blue-City. Dikke betonwanden waarin het water voor het golfslagbad was opgeslagen werden op duurzame wijze heringezet. De architect (Superuse Studios) en de specialist in boren, zagen en frezen van beton (VisGroep) kozen samen met het BlueCityLab voor een oplossing waarbij álle reststromen werden hergebruikt. Het uiteindelijke doel was te komen tot een werkruimte voor Rotterdamse makers. Het was het logistieke concept van studente Naomi dat ervoor zorgde dat zichtbaar werd waar de besparingen in het proces zaten. Zij deelde haar bevindingen met het team, om te leren en te inspireren.
Het BetonAkkoord werd onder de loep genomen door Denise, studente Logistics Management. Wat betekent zo’n akkoord voor een organisatie die dagelijks werkt met betongranulaat? Door op locatie bij Renewi haar onderzoek inhoud te geven, kwam zij tot interessante inzichten. De kennis die zij opdeed was zó waardevol dat ProRail graag tijd vrij maakte om Denise haar verhaal te laten doen. Op deze manier werd de informatie gedeeld bij de bron en op het hoogste niveau, daar waar de regie plaatsvindt over “kennis en innovatie”.
Uit bovenstaande voorbeelden blijkt dat studenten in staat zijn het verschil te maken. Dat wat vanzelfsprekend lijkt is het niet!
Meervoudige waardecreatie
Waarom ik al die voorbeelden geef? De reden daarvoor is heel simpel. Het was prof. dr. Jan Jonker die mij leerde: “De business case rondom de Circulaire Economie vraagt om een meervoudige waarde creatie. Vooralsnog komt men op sociaal gebied niet verder dan een zwak onderbouwde invloed op de regionale werkgelegenheid.” Hij vervolgde: “Mogelijk is het zo dat door het gebrek aan Sociale Innovatie organisaties de ontwikkelsnelheid van de techniek niet kunnen bijhouden.”
Welke (uit)vraag kom jij tegen als het gaat om Social Return en aanverwante onderwerpen? Laten we met elkaar in gesprek gaan
Leren en inspireren: hoe de geschiedenis zich herhaalt
Een leven lang leren in een circulaire economie
Een leven lang leren. Dat is de opgave waar we voor staan op weg naar toekomstbestendige organisaties. In de circulaire economie draait het niet alleen om hergebruik van materialen, maar ook om hoe we blijven leren, samenwerken en ontwikkelen.
Sociale innovatie vormt daarbij de kern. In plaats van alles opnieuw uit te vinden, zoeken we naar slimme combinaties van wat er al is, met de mens centraal.
Van ploeg naar tractor: een persoonlijke les over verandering
Vlak voor het schrijven van deze column zat ik aan tafel met mijn 98-jarige vader.
Hij vertelde over de tijd dat hij als loonwerker de “transitie” maakte van een ploeg voortgetrokken door paarden naar een tractor. In het begin vond hij het indrukwekkend. Maar na een tijdje zei hij: “Het was kou lijden, er was niks aan.”
Hij miste het fysieke werk, de beweging, het contact met het paard. De tractor bracht efficiëntie, maar haalde iets weg uit het werk zelf.
Die ervaring raakte me. Want ook nu maken we een vergelijkbare transitie door . In hoe we werken, organiseren en waarde toekennen.
Bottom-up initiatieven als motor van vernieuwing
Een eeuw geleden ontstonden coöperaties vanuit een maatschappelijke behoefte, vooral in de agrarische en financiële sector. Dat gebeurde van onderop.
Vandaag zien we die beweging terug. Overal ontstaan bottom-up initiatieven: mensen die het anders willen doen, duurzamer, socialer.
De circulaire economie is daar een krachtig voorbeeld van. Waar we ooit werkten volgens het patroon van take, make & waste, staat nu hergebruik, herstel en systeemverandering centraal.
Voor mij hoort daar ook bij: werk voor iedereen die wil en kán werken.
Wat circulaire organisaties vragen van mensen
Als je écht circulair wilt ondernemen, vraagt dat om meer dan technische aanpassingen.
Het betekent ook: een ander businessmodel, een andere inrichting van de keten en dus ook een andere rol voor medewerkers.
Wie circulair werkt, werkt samen. Anders. Slimmer. En met oog voor wie mee wil doen, ook als die niet vanzelf binnenkomt.
Dat vraagt om sociale innovatie
Sociale innovatie en circular skills
Sociale innovatie betekent voor mij: nieuwe vaardigheden leren, anders samenwerken, leidinggeven met ruimte en co-creatie mogelijk maken.
Het zijn geen abstracte termen, maar noodzakelijke stappen richting duurzame en inclusieve organisaties.
Wat zijn de circular skills die daarvoor nodig zijn? Denk aan aanpassingsvermogen, samenwerking, vakmanschap, verantwoordelijkheid durven nemen en ruimte geven aan mensen met uiteenlopende achtergronden.
De kennis is er vaak al. De uitdaging is: hoe zetten we die in? Hoe verbinden we wat we weten aan wat mensen nodig hebben en hoe houden we de mens centraal?
Vooruitgang die klopt met wie je bent
Wat ik leerde van mijn vader: vooruitgang werkt alleen als het klopt met wie je bent en hoe je wilt werken.
De circulaire economie is geen technisch verhaal. Het is een menselijk proces.
Daarom blijft sociale innovatie essentieel , als motor voor vernieuwing, inclusie én betekenisvol werk.